czwartek, 23 sierpnia 2012

PRUSKA WARSZAWA - prowincjonalne miasteczko zaborczej monarchii


Regres. W grudniu 1795 r., w wyniku traktatów trzeciego rozbioru Polski, Warszawa na niemal 11 lat znalazła się pod panowaniem pruskim. Liczba mieszkańców spadła ze 120 tys. niemal o połowę. Wzrosła imigracja Niemców i Żydów. „Warszawa była w stanie fizycznej i moralnej niemocy, jak po odbytej ciężkiej chorobie, jak po morowej zarazie. (…) Młodzież gdzieś tam zniknęła, bankierowie pobankrutowali, kupcy pozamykali sklepy, nie mając komu sprzedawać, rzemieślnicy bezczynni, z założonymi rękoma siedzieli, rozmyślając: czy stanie chleba na jutro dla żony i dzieci” – wspominał Leon Potocki, pisarz i pamiętnikarz.
                Z kolei pisarz Antonii Magier notował: „Nowych domów nie stawiano, bo zdawało się, iż dosyć było już murów na małą wtedy ludność Warszawy”. Niszczały opuszczone domostwa i pałace. Brakowało pieniędzy na naprawy bruku. Wstrząs polityczny spowodował upadek wielu przedsiębiorstw i fabryk. Ucierpiały niemal wszystkie gałęzie wytwórczości, z powodzeniem rozwijał się jedynie przemysł spożywczy. Znacznie wzrosły podatki.
Pruskie porządki. W Warszawie wprowadzono pruską administrację cywilną (na czele głównego jej organu, Kamery, stał prezydent Anton Ludwig Graf von Hoym) i ustanowioną ponad nią wojskową (tzw. Gouvernement Warschau). Miasto uczyniono siedzibą trzynastotysięcznego pruskiego garnizonu. W obawie przed wzmożeniem ruchu niepodległościowego represjonowano osoby przed 1795 r. związane z obozem reformatorskim, wojskowych oraz uczestników powstania kościuszkowskiego. jednak na niewiele się to zdało, Warszawa stała się jednym z głównych ośrodków powstawania tajnych związków patriotycznych, m.in. powołanego z inicjatywy polskich jakobinów Zgromadzenia Centralnego (1796) i Towarzystwa Republikanów Polskich (1798).
                Wprowadzono cenzurę, którą rozciągnięto na wszelkie wydawnictwa prasowe, utwory teatralne i beletrystyczne, programy szkolne, a nawet listy gratulacyjne i kondolencyjne.  
Zycie umysłowe i kulturalne. Władze miały zamiar za pomocą szkół zaprowadzić pruskie wzorce, jednak robiły to mało konsekwentnie. W niekontrolowany sposób rozwijało się szkolnictwo prywatne. Ośrodkiem życia umysłowego stało się powstałe z inicjatywy Stanisława Staszica w 1800 r. Towarzystwo Przyjaciół Nauk, w którym działali m.in. Samuel Linde, bracia Jan i Jędrzej Śniadeccy, Stanisław Kostka Potocki. Kwitł teatr, związany przede wszystkim z postacią Wojciecha Bogusławskiego. Pod jego kierownictwem od 1799 r. scena narodowa Teatru Wielkiego stała się miejscem kształtowania uczuć patriotycznych. Warszawiacy mieli też dostęp do bogatego repertuaru muzyki zarówno europejskiej, jak i polskiej. W 1805 r., przy wsparciu urzędników pruskich, powstało prężnie działające Towarzystwo Muzyczne, które organizowało koncerty, szkoliło młode talenty i popularyzowało wiedzę o muzyce.
                W związku z działalnością cenzury zmniejszyła się liczba księgarń i oficyn wydawniczych, jednak dzięki wysiłkowi księgarzy powstały tzw. gabinety do czytania, zapewniające miejsce do nauki, lektury, a także twórczości pisarskiej. Informacje o zagranicznych wydarzeniach politycznych krążyły w formie ręcznych odpisów z zachodnich gazet.


Spis obyczajów. W mieście pojawiło się jednak także mnóstwo ulicznych teatrzyków, kramów i cyrków krzewiących nieambitną rozrywkę i przyczyniających się do upadku obyczajów. Pełno było awantur, bijatyk, zabaw i romansów. Na ulicach spotkać można było tańcujące niedźwiedzie, małpy, wielbłądy. Julian Ursyn Niemcewicz narzekał, że „młodzież (…) bez celu, bez hamulca żadnego (…) na biesiadach, próżnowaniu luz szalonych zabawach trwoni najdroższe pory życia”.
                Miejscem szczególnie hucznych zabaw złotej młodzieży stał się pałac Pod Blachą, w którym gospodarował książę Józef Poniatowski. Towarzystwo bawiące się tam było mocno snobistyczne i kosmopolityczne i nie cieszyło się zbytnią sympatią warszawiaków. „Jeszcze polak po polsku pisze i czyta,/Bo nie cała Warszawa blachą jest przykryta” – szydzono z megalomanii księcia Pepi. Spotkania towarzyskie arystokracji organizowano także w licznych salonach, a majętna młodzież bawiła się na zabawach aranżowanych przez zawodowych antreprenerów.
                Na wzór pruski przyjęto zwyczaj obdarowywania dzieci prezentami w wigilię Bożego Narodzenia. Warszawskim klasom średnim spodobał się także niemiecki sposób łączenia spaceru z konsumpcją wśród zieleni, co przyczyniło się do powstania wielu kawiarni i restauracji. Popularną rozrywką był hazard, a w szczególności gry karciane.
                Wzrosła przestępczość w mieście: liczba napadów rabunkowych, fałszerstw skarbowych, kradzieży i zabójstw. Policja, złożona w większości z wojskowych inwalidów i weteranów wojennych, wzywała ludność do ochotniczego udziału w walce z przestępczością. Nie dawało to jednak zbyt imponujących rezultatów.
Znów stolica. W październiku 1806 r. warszawiaków dobiegły wieści o zwycięstwie Napoleona nad Prusami pod Jeną. Dwa tygodnie później Bonaparte wkroczył do Berlina i stamtąd wydał odezwę, w której ogłosił: gdy obaczę, że [Polacy] są godni być narodem, będą nim”. W ciągu miesiąca pruskie oddziały opuściły Warszawę, do której weszły wojska napoleońskie, witane przez rozentuzjazmowany tłum. Uwolnione miasto stało się znów stolicą – Księstwa Warszawskiego – a dla jego mieszkańców nadszedł czas namiastki wolności i nowych, wojennych wyrzeczeń.

Joanna Sawicka
"Prusy wzlot i upadek"



wtorek, 21 sierpnia 2012

GRAAL


Graal (inaczej Święty GraalSangreal) – legendarny kielich (lub misa), z którego Chrystus pił podczas Ostatniej Wieczerzy. Inna wersja głosi, że do Graala spływała krew ukrzyżowanego Mesjasza.


Święty Graal pędzla Dantego Gabriela Rossetti



Historia Graala z Walencji

Św. Wawrzyniec i Hiszpania
Papież Sykus II z powodu prześladowań, tuż przed aresztowaniem, nakazał swemu diakonowi św. Wawrzyńcowi ukryć majątek Kościoła. Wawrzyniec posłał kielich do Hiszpanii, gdzie mieszkali jego rodzice: Orencjusz i Pacjencja. Dotarł tam razem z niezachowanym listem Wawrzyńca.

Z Sueski do Walencjii


Z powodu najazdu Arabów na Hiszpanię miejsca przechowywania kielicha pilnie strzeżono. Przechowywano go najpierw w Huesca, potem kolejno w kilku miejscach, a w końcu w klasztorza San Juan de la Pena. 26 września 1933 r. król Aragonii Marcin Ludzki przeniósł Graala do swej kaplicy pałacowej w Saragossie. Jeden z jego następców Alfons V Aragoński, w 1436 r. zabrał kielich do Walencji, gdzie najchętniej rezydował.






czwartek, 9 sierpnia 2012

GALL ANONIM


Gall Anonim (zmarł po 1116) – pierwszy kronikarz działający na ziemiach polskich, autor Kroniki Polskiej

Pochodzenie i okres życia

Mediewistyka nie przekazuje wiadomości o panegiryście, który sam o sobie nie pozostawił licznych informacji. Najprawdopodobniej był mnichem benedyktyńskim i pochodził z Wenecji, choć przez stulecia uznawano go za prowansalskiego mnicha. Mnich (Gall) miał być związany z kultem św. Idziego w Saint - Gilles (obecnie miasto we Francji) i klasztorem St. Gilles w Somogyvarze na Węgrzech. Przydomek Gallus został nadany Anonimowi, dzięki luźnej zapisce XVI-wiecznego dziejopisa Marcina Kromera.
Żył w czasach Bolesława IIIKrzywoustego. Do Krakowa w Księstwie Polskim mógł przybyć ok. 1089 lub 1109. Kronikę napisał prawdopodobnie na życzenie kanclerza Michała Adwańca w latach 1112 - 1116. Możliwe, że po śmierci kanclerza Michała prowadził kancelarię książęcą (łac.) capella.
Chronica Polonorum (łac.), jest dziełem (panagirykiem) o wybitnym kunszcie literackim. Określana była terminem: "dzieje książąt" (łac.) gesta ducum, czyli historia państwa opisująca losy panujących. Ma charakter moralistyczny. Przedstawia dzieje od początku dynastii Piastów, po czasy współczesne autorowi, doprowadzając je do roku 1114. Złożona z trzech części, jest dziełem literackim (nieukończonym), uzasadniającym prawa dynastii piastowskiej do panowania w Polsce. Kronika miała wytłumaczyć wiele kontrowersyjnych wydarzeń, które obarczały odpowiedzialnością ród panujący i dać pełne wyjaśnienia zgodne z polityką i interesem panującego.





niedziela, 22 lipca 2012

MISTRZOSTWA EUROPY W PIŁCE NOŻBEJ


Mistrzostwa Europy w piłce nożnej mężczyzn (inaczej EURO, polski skrót ME) – rozgrywki sportowe, cyklicznie organizowane przez Unię Europejskich Związków Piłkarskich (UEFA) dla europejskich piłkarskich reprezentacji krajowych seniorów. Największy turniej piłki nożnej rozgrywany na „starym kontynencie”.

Historia

Pierwsze mistrzostwa odbyły się we Francji w roku 1960 pod nazwą Puchar Narodów Europy, a od turnieju we Włoszech w 1968 roku odbywają się jako Mistrzostwa Europy. W latach 1960–1976 turniej finałowy odbywał się z udziałem 4 drużyn. Od 1980 do 1992 brało w nim natomiast udział 8 zespołów, zaś od 1996 do 2012 – 16 reprezentacji. Od 2016 w finałach piłkarskich Mistrzostw Europy będą występować 24 reprezentacje. Oo szóstych finałów awans do nich ma automatycznie zapewniony ich gospodarz (bądź obaj współgospodarze). W 1980 po raz ostatni rozegrano mecz o trzecie miejsce ME.

Zdobywcy mistrzostw


 Niemcy: 3
 Hiszpania: 3
 Francja: 2
 ZSRR: 1
 Włochy: 1
 Czechosłowacja: 1
 Holandia: 1
 Dania: 1
 Grecja: 1


czwartek, 5 lipca 2012

Zakon Ubogich Rycerzy Chrystusa i Świątyni Salomona - Templariusze


Templariusze, Fratres Militiae Templi, Pauperes Commilitones Christi Templique Salomonis, zakon rycerski założony w 1119 przez rycerza zSzampanii Huguesa de Payensa. Początkowo był bractwem chroniącym pielgrzymów przybywających do Ziemi Świętej, później głównym zadaniem zakonu stała się walka z muzułmanami. Nazwę templariusze wzięli od ich siedziby w pobliżu dawnej świątyni (templum) Salomona w Jerozolimie.

Templariusze nosili białe płaszcze z czerwonym krzyżem. Reguła zakonna, oparta na cysterskiej (zatwierdzona w 1128), stała się wzorem dla większości zakonów rycerskich. Liczne nadania i zręcznie prowadzone operacje finansowe pozwoliły templariuszom zgromadzić wielkie bogactwa zarówno w Palestynie, jak i w krajach Europy. Pozycja ekonomiczna zapewniła im wpływ na decyzje słabych królów jerozolimskich i władców europejskich, zaciągających długi w zakonnych domach bankierskich.

Po upadku Królestwa Jerozolimskiego templariusze przenieśli się na Cypr (1291), a następnie do Francji. Zadłużony u templariuszy król francuskiFilip IV Piękny pragnąc uwolnić się od wierzycieli, uwięził 13 października 1307 wszystkich członków zakonu we Francji, oskarżając ich o herezję, świętokradztwo, czary, rozpustę i spiskowanie z Saracenami. Ich majątki we Francji uległy konfiskacie, wielu templariuszy spalono na stosie (m.in. 54 dostojników zakonnych, wśród nich wielkiego mistrza J. de Molaya).


Pieczęć nosiła napis:
SIGILLUM MILITUM CHRISTI
(Pieczęć bojowników Chrystusa)



Motto Templariuszy:
Non nobis Domine, non nobis, sed nomini Tuo da gloriam!
(Nie nam, Panie, nie nam, lecz Twemu imieniu daj chwałę. Psalm 115,1)




piątek, 1 czerwca 2012

PAŃSTWO MIESZKA I


LUDNOŚĆ SŁUŻEBNA
Ludność służebna – ludność wolna lub niewolna, pracująca wyłącznie na potrzeby dworu książęcego. Mieszkańcy wykonywali różne powinności, które były powodem utworzenia ich nazw. Ludność ta pełniła funkcję bezpośredniego zaplecza gospodarczego książąt i monarchii. W jej skład wchodzili m.in.:
*kucharze
*bednarze - produkcja naczyń klepkowych z drewna - beczki, kadzie, faski itp.
*szczytnicy - wyrób tarcz
*konary czyli koniarze - doglądanie stadnin i stajni książęcy


















ORGANIZACJA WOJSKA

Piechota podzielona była na oddziały:
Piechota strzelcza - wyposażona w ciężkie łuki, oszczepy a czasami proce
Tarczownicy - wyposażonych w tarcze, włócznie i topory
Najemnicy normandzcy - rycerze najemni pochodzący z Normandii (pół. Francja), wyposażeni w charakterystyczne topory bojowe
Jazda dzieliła się na:
Jazda ciężkozbrojną (pancerni) - wyposażona w miecz, topór, włócznię, tarczę, hełm i pancerz
Jazda lekkozbrojną - wyposażona jak żołnierz ciężkozbrojny z pominięciem pancerza




















ZNACZENIE CHRZTU


Mieszko I po przyjęciu chrztu stał się równy władcom chrześcijańskim. Mógł zawierać przymierza i sojusze. Przyjęcie chrztu umacniało też znaczenie władcy wobec poddanych. Kościół głosił bowiem, że władza księcia pochodzi od Boga i każde wystąpienie przeciwko władzy uznawano za grzech.

Do Polski, po przyjęciu chrześcijaństwa, coraz liczniej przybywali duchowni, dla których ustanowiono dziesięcinę. Uczyli ludzi nowej religii oraz służyli pomocą władzy. W tamtych czasach jedynie duchowni potrafili czytać i pisać. Przede wszystkim znali łacinę, którą posługiwali się m.in. w kontaktach międzynarodowych. Klasztory i kościoły były ośrodkami życia intelektualnego i artystycznego. Duchowni znali również tajniki uprawy roli, to oni nauczyli Polan melioracji podmokłych terenów, zastosowali nowe narzędzia oraz dwupolówkę, co bardzo przyczyniło się do rozwoju gospodarki rolnej.

Po rozpowszechnieniu chrześcijaństwa zaczęto wznosić pierwsze kościoły, w związku z czym pojawił się nowy rodzaj zapotrzebowania na malarstwo i rzeźbę sakralną.



sobota, 19 maja 2012

CIEKAWOSTKI


Czy wiesz, że dokonano zamachu na Stanisława Augusta Poniatowskiego?

W nocy z 3 na 4 listopada 1771 r. król Stanisław August Poniatowski został porwany przez członków konfederacji barskiej. Był to pierwszy przypadek porwania króla w historii Rzeczypospolitej i czyn kompromitujący Polskę w oczach całej oświeconej Europy.




A tu coś o Hitlerze


http://czywiesz.pl/historia/272272,Czy-wiesz-dlaczego-alianci-oszczedzali-glowne-kwatery-polowe-Hitlera-.html