BABILONIA I ASYRIA

Kodeks Hammurabiego – pierwszy spisany kodeks. Został wykuty na kamiennej płycie – Steli ("oko za oko, ząb za ząb")

Aszur i Niniwa – dwa najważniejsze miasta starożytnej Asyrii

Największą potęgę Asyria osiągnęła za panowania Sargona II Wielkiego

Brama Isztar – zbudowana za panowania Nabuchodonozora II, budowla ta strzegła dostępu do miasta od północy. Bogini Isztar, której imieniem nazwano bramę, uważana za królową niebios i panią miłości, zemsty oraz wojny.

Asurbanipal - jeden z ostatnich królów, sławę przyniosły zwycięstwa i dokonania na rzecz kultury. Za jego panowania wzniesiono liczne świątynie i pałace, a w stolicy państwa - Niniwie – założono wspaniała bibliotekę, gdzie zgromadzono ponad 30 tysięcy glinianych tabliczek zapisanych dawnym pismem

VII w.p.n.e. gwałtowny upadek imperium asyryjskiego. W 612 r.p.n.e. sprzymierzone wojska Babilonu i Nowej rodzącej się potęgi Persji.

Armia asyryjska – piechota, procarze, łucznicy

Hammurabi – władca Babilonu z XVII w.p.n.e. Przed nikim nieodpowiadał za swoje czyny, a rozkazom władcy musieli być posłuszni wszyscy

W KRAJU SUMERÓW

Żyzny półksiężyc – urodzajne ziemie. Pas ciągnący się od Zatoki Perskiej do Morza Śródziemnego.

Mezopotamia – kraina ta leżała między dwiema wielkimi rzekami: Tygrysem i Eufratem.

Systemy irygacyjne – kanały nawadniające, tamy i wały. Chroniły one osady przed powodziami, a zrazem umożliwiały nawadnianie pól uprawnych położonych z dala od rzeki

Miasta – państwa – niewielkie państwa, w których skład wchodziły otoczone murami miasta wraz z najbliższą okolicą. Do najważniejszych miast – państw należały Ur, Urug, Lagasz oraz Kisz.

Królowie – kapłani – sprawowali rządy w państwach – miastach, przewodniczyli ważnym uroczystościom religijnym. Władców tych uważano za pośredników między ludźmi
i bogami.

Zikkurat – wielopoziomowa świątynia, na szczyt której prowadziły schody. Podczas obfitych wylewów ludzie mogli się tam schronić.

Spichlerze – w spichlerzach przechowywano zapasy zboża. Za zgodą władcy, jeżeli ktoś potrzebował zboża, zostało ono mu przydzielon, gdy brakowało zboża na zasiew.

System dwunastkowy – kupcy sumeryjscy dokonywali obliczeń, korzystając z niego. Liczono na palcach, a dzięki odpowiednim gestom, handel można było prowadzić z ludźmi nieznającymi języka sumeryjskiego.

Dokonania Sumerów:

*systemy irygacyjne

*system dwunastkowy

*zikkuraty

*pismo piktograficzne, z czasem klinowe

*wynalezienie koła

Zikkurat

CZAS WIELKICH PRZEMIAN

 Neolit – epoka kamienia gładzonego

Osady – skupiska domostw budowanych z drewna i gliny Lu cegieł przez pierwszych rolników

Megality – neolityczne budowle kamienne wznoszone z ogromnych głazów

Domeny – grobowce z okresu neolitu budowane z głazów pokrytych wielkim płaskim blokiem kamiennym. Pierwotnie przysypywane ziemią.

Nauki pomocnicze historii – tradycyjna nazwa nauk pomocnych historykowi przy badaniu autentyczności źródła i w krytycznej jego ocenie.

Sfragistyka – nauka o pieczęciach

Stonehenge – pierwsze głazy zostały ustawione ok. 2500 lat p.n.e. W następnych stuleciach krąg powiększał się o kolejne megality.

Brąz – stop miedzi i cyny. Cyna w tamtych czasach była ciężko dostępna.

Epoka kamienia – ok. 4 mln. lat temu najważniejsza i najdłuższa z trzech epok, obejmująca okres od pojawienia się pierwszych przez człowieka narzędzi, aż do momentu zdobycia umiejętności masowego wytwarzania narzędzi i przedmiotów metalowych

Epoka brązu – ok. 3400r. p.n.e. epoka charakteryzująca się użyciem brązu do wytwarzania narzędzi, broni i ozdób.

Epoka żelaza – I tysiąclecie p.n.e. epoka charakteryzująca się rozwojem metalurgii żelaza oraz produkcją narzędzi i broni.

PREHISTORIA CZŁOWIEKA

Ewolucja – przeobrażanie się gatunków

Paleolit – epoka kamienia łupanego

Historia – jest to nauka badająca przeszłośc za pomocą źródeł historycznych.
Źródła te dzielimy na:

*pisane

*niepisane

Rewolucja neolityczna – przechodzenie z trybu koczowniczego do osiadłego

Hominidy – istoty człowiekowate żył 7mln lat temu w Afryce Południowej

Australopitek – żył 4mln lat temu w Afryce Południowej, żywił się roślinami, używał kamiennych narzędzi

Homo habilis – (człowiek zręczny) żył 4ln lat temu, wytwarzał kamienne pięściaki

Homo erectus (pitekantrop) – (człowiek wyprostowany) żył ok. 2mln lat temu, udoskonalił narzędzia, posługiwał się ogniem, polował na drobne zwierzęta

Neandertalczyk - pojawił się ok. 250 tys. lat temu na terenie dzisiejszych Niemiec, wielu uważa, że posługiwał się mową

Homo sapiens sapiens – (człowiek rozumny) pojawił się w Azji i na Bliskim Wschodzie ok. 150 lat temu, używał harpunów, łuków, oszczepów, budował szałasy, polował na grubą zwierzynę

KTO ZABIŁ WOŁU?

... Ateńczycy urządzli później proces sądowy, który miał orzec, kto ponosi winę za śmierć zwierzęcia.
- Oskarżam dziewczęta noszące wodę, którą polano osełkę do naostrzenia topora!
- Oskarżam człowieka, który naostrzył topór i nóż!
- Oskarżam człowieka, który zabrał od niego topór i nóż!
- Oskarżam człowieka, który zarąbał wołu toporem!
- Oskarżam człowieka, który dobił wołu nożem!
- Oskarżam nóż!
- Nożu, co masz na swoją obronę?
- Orzekam, że nóż jest winny zabójstwa wołu. Skazuję nóż na śmierć przez utopienie w morzu.

Nóż wrzucony do wody
- Jeśli mam być szczery, to... to nie widzę w tym logiki.

PORADNIK IDEALNEJ GRECKIEJ ŻONY

KOBIETA POWINNA

* siedzieć w domu
* wychowywać się z niewolnikami i ćwiczyć się w zajęciach domowych
* uczyć się prząść, tkać, gotować i zarządzać niewolnikami
* wyjść w wieku 15 lat za mąż za faceta wybranego przez ojca
* cić hestię

KOBIECIE NIE WOLNO

* głosować
* sprzedawać, ani kupować nieczego ponad cenę miarki jęczmienia
* posiadać czegokolwiek, prócz ubrań i biżuterii oraz nieowlników
* opuszczać domu zwyjątkiem odwiedzin u innych kobiet lub wyjazdów na misteria religijne lub pogrzeby

TO OKROPNE ŚREDNIOWIECZE: Okrutne kary

Henryk II usiłował wprowadzić nowoczesne prawa, ale kary za ich łamanie były mocno przestarzałe i wyjątkowo paskudne.

FAŁSZERZ
Imię - John Stubbs
Przestępstwo - bił fałszywe królewskie monety i kupował za nie jadło.
Kara - przywiązano mu rękę do drewnianego klocka, przyłożono do przegubu rzeźnicki topór i uderzano weń młotem, aż odpadła odcięta dłoń.
(Amputacja dłoni była rzadką karą, ale prawo takie istniało do 1820 roku)

ZŁODZIEJ
Imię - Peter z Clarendon
Przestępstwo - kradzież. Ukradł konia wartości dwóch szylingów.
Kara - szeryf z Wiltshire kazał wykopać jamę i napełnić ją wodą, którą poświęcił kapłan.
Wrzucona tam złodzieja. Gdyby utonął, okazałoby się, że jest niewinny. Peter z  Clarendon jednak pływał, toteż został uznany za winnego. Wyciągnięto go i stracono. (Szeryf Ranulf Glanville z Yorkshire uśmiercił  w ten sposób 120 ludzi)

ŻEBRAK
Imię - Martin z Cheapside
Przestępstwo - żebrał o pieniądze, choć to chłop na schwał, zdatny do roboty.
Kara - Przez trzy dni i trzy noce stał w dybach na rynku, o chlebie i wodzie. Potem wyrzucono go z miasta, bez prawa powrotu. (Uprzejmi Tudorowie w 1504 roku skrócili tę karę do jednego dnia i jednej nocy w dybach)

NAPASTNIK
Imię - Thomas z Elderfield  
Przestępstwo - napadł George'a z Northway i zranił go.
Kara - skazany na pojedynek z George'em. Został pokonany i sędzia nakazał, by rodzina George'a wyłupiła Thomasowi oczy. (Zachował się zapis, że Thomas został uleczony przez świętego Wulfstana. Oczy odrosły mu cudownym sposobem)

MORDERCA
Imię - hrabia Athol
Przestępstwo - zamordował króla szkockiego Jakuba I Stuarta w 1437 roku
Kara - przybity w Edynburgu do krzyża i ukoronowany diademem z rozpalonego żelaza; wyszarpywano mu kawałki ciała kleszczami rozgrzanymi do czerwoności.

KŁAMCA
Imię - John de Hackford
Przestępstwo - w 1364 roku oznajmił, że 10 000 ludzi zbiera się, by wymordować  londyńskich rajców. Spowodował wybuch wielkiej paniki.
Kara - uwięziony na rok. Co trzy miesiące zabierana go z lochu i stawiano pod pręgierzem, z kamieniem u szyi i napisem "Podły kłamca"  przypiętym na piersi.

AMATOR SOKOŁÓW
Imię - John z Rivers
Przestępstwo - złapał sokoła swego pana. Sokół przysiadł na dachu jego chałupy, a John zapomniał o tym zameldować.
Kara - sokół miał dostać na obiad sześć uncji mięsa wyciętego z piersi Johna z Rivers.

SEKUTNICA
Imię - Ann Runcorn
Przestępstwo -  ośmieszyła męża , wyznawszy go publicznie od "chamów" i "drani".
Kara - Ann założono na głowę klatkę z obręczy, zwaną brank. Metalowy szpikulec wciskał się w usta, przytrzymując język. Posadzono ją na koniu, twarzą do ogona, i oprowadzono po rynku, by tłum mógł z niej szydzić do woli. (Po raz ostatni zastosowano brank w mieście Shrewsbury w 1846 roku)